Healthy Health
Ankieta projektu
Fakty zamiast mitów. Najpierw chcemy usłyszeć, z czym mierzycie się na co dzień. Ankieta jest anonimowa i zajmuje kilka minut.
Badanie HBSC
20%
spełnia zalecenie WHO
W rundzie HBSC 2021/2022 tylko 20% nastolatków w wieku 11–15 lat w Polsce spełniało zalecenie co najmniej 60 minut ruchu o umiarkowanej lub dużej intensywności każdego dnia: 24% chłopców i 16% dziewcząt. 28% było nieaktywnych, czyli taką godzinę mieli najwyżej dwa dni w tygodniu. Wśród 15-latków zalecenie spełniało 15%.
33%
je warzywa codziennie
W tym samym badaniu 33,5% nastolatków w Polsce jadło owoce codziennie, a 33% — warzywa, przy średniej HBSC około 38%. Śniadanie w dzień powszedni jadło 49%. Codziennie po słodycze sięgało 27%, a po słodkie napoje 11%. Osobno: 45% polskich nastolatków uważało, że jest zbyt grube — częściej dziewczęta.
38%
15-letnich dziewcząt czuje samotność
HBSC 2021/2022 objęło ponad 280 tysięcy uczniów w 44 krajach. W całym badaniu 28% 15-letnich dziewcząt czuło się samotnych przez większość czasu albo zawsze. Omówienie danych dla Polski podaje wyższy odsetek: 38,3% wśród 15-letnich dziewcząt oraz 51,8% 13-letnich dziewcząt, które często czują przygnębienie. To odpowiedzi na pytania o samopoczucie, nie diagnoza depresji.
4 lata
tyle czeka się na kolejną rundę HBSC
HBSC powtarza te same pytania co cztery lata, dlatego da się porównać kraje i lata. Nie pyta jednak, jakiego wsparcia młodzież w Polsce chce od szkoły, domu albo internetu. Osobne badanie EZOP II (losowa próba 15 tysięcy osób) oszacowało, że zaburzeń psychicznych doświadczyło co ósme dziecko w wieku 7–17 lat. Nasza ankieta nie mierzy zaburzeń. Pyta o codzienne wyzwania, żeby dało się zaprojektować coś użytecznego.
Kategorie
Zdrowa dieta, wartościowe produkty, witaminy i świadome nawyki żywieniowe.
Aktywność fizyczna, trening, codzienny ruch i kondycja.
Regeneracja, jakość snu i odpoczynek.
Dobrostan psychiczny, stres, równowaga i zdrowie emocjonalne.
Profilaktyka zdrowotna, badania i świadome dbanie o organizm.
Artykuły
Sen · 6 min
Stałe pory, światło dzienne i spokojniejszy wieczór pomagają większości osób. Sprawdź, co o śnie mówią zalecenia, a czego ten tekst nie obiecuje.
Odżywianie · 7 min
Cukier nie jest jedną substancją o jednym skutku. WHO odróżnia cukry wolne od cukrów w całych owocach — i podaje konkretne progi.
Ruch · 6 min
WHO nie wymaga maratonu. Dla dorosłych punktem odniesienia jest regularna aktywność w ciągu tygodnia — i mniej długiego siedzenia.
Odżywianie · 7 min
Talerz nie musi być idealny. WHO wskazuje kierunek: warzywa i owoce, pełne ziarna, rośliny strączkowe i mniej cukru, soli oraz tłuszczów nasyconych.
Psychika · 7 min
Stres jest reakcją, nie wadą charakteru. Da się osłabiać jego codzienne nasilenie — i warto wiedzieć, kiedy potrzebne jest wsparcie z zewnątrz.
Profilaktyka · 6 min
Profilaktyka to badania, szczepienia i codzienne nawyki — zanim pojawi się objaw, który trudno zignorować. Programy w Polsce ogłaszają NFZ i Ministerstwo Zdrowia.
Mity i fakty
To chwytliwe uproszczenie. Płyny pochodzą też z jedzenia, a zapotrzebowanie zmienia się wraz z upałem, ruchem i stanem zdrowia. EFSA podaje wartości referencyjne dla wody ze wszystkich źródeł, a nie nakaz ośmiu identycznych szklanek dla każdej osoby.
Wniosek: Miej wodę pod ręką i patrz na pragnienie oraz warunki dnia. Nie nadrabiaj „detoksem” i nie ignoruj zaleceń lekarza, jeśli masz ograniczenie płynów.
Wątroba, nerki, płuca i jelita pracują stale. Soki warzywne i owocowe mogą być jednym z elementów jedzenia, ale kilkudniowa dieta oparta wyłącznie na sokach nie jest uznaną metodą „oczyszczania”. Soki zaliczają się do cukrów wolnych i łatwo dostarczają energii bez błonnika obecnego w całym owocu.
Wniosek: Jeśli lubisz sok, potraktuj go jako napój od czasu do czasu, a warzywa i owoce jedz przede wszystkim w całości. Obietnic „resetu organizmu” nie da się oprzeć na samym haśle z reklamy.
Aktywność i dieta działają jednocześnie, a nie zamiennie. Trening nie unieważnia nadmiaru cukrów wolnych, soli ani bardzo wysoko przetworzonej żywności. Nie znaczy to też, że po ruchu „nie wolno” zjeść posiłku, na który masz ochotę.
Wniosek: Zostaw trening w planie tygodnia i osobno spójrz na napoje oraz to, co powtarza się na talerzu. Jedno nie musi być karą za drugie.
Pojedyncza krótka noc zdarza się przy stresie, podróży albo upale. O chorobie nie świadczy jeden wieczór. Niepokoi raczej sen, który przez tygodnie nie daje odpoczynku, senność zagrażająca w ciągu dnia albo objawy takie jak przerwy w oddychaniu.
Wniosek: Najpierw uporządkuj stałe pory i wieczór. Jeśli to nie wystarcza albo pojawiają się inne objawy, umów wizytę zamiast zbierać kolejne porady z internetu.
Napięcie zmienia sen, apetyt, napięcie mięśni i sposób, w jaki przechodzisz przez dzień. To nie oznacza, że „stres powoduje każdą chorobę” ani że wystarczy się uspokoić, aby objawy minęły. Oddzielanie emocji od ciała jest wygodnym skrótem, ale słabo opisuje codzienność.
Wniosek: Potraktuj sen, ruch i rozmowę jako realne wsparcie na zwykły tydzień. Przy kryzysie skorzystaj z numeru 116 123, platformy 116sos.pl albo z pomocy lekarza. W zagrożeniu życia dzwoń pod 112.
O projekcie
Healthy Health to projekt edukacyjny. Zbieramy zrozumiałe informacje o zdrowiu, odżywianiu, ruchu, śnie i profilaktyce. Nie zastępujemy lekarza.
Czytaj o projekcieKontakt